Spreekbeurt

Je wilt binnenkort een spreekbeurt over vleermuizen aan houden en bent op zoek naar ideeën, plaatjes? Dan zit je nu goed!

Hier zijn wat ideeën voor een spreekbeurt;  je kunt deze ook gebruiken als opzetje voor een werkstuk.

  • Je kunt posters of foto's gebruiken bij je spreekbeurt. Wij hebben een aantal voorbeelden op onze site (bijv.:    pdf Bomen en vleermuizen (1015 KB) , vleermuizen en gebouwen ; of kijk eens hier). Die moet je zelf downloaden en groot (in kleur) uitprinten. Sommige printers kunnen 1 afbeelding zo groot maken dat hij op 4 velletjes past. Je moet die vellen dan aan elkaar plakken en dan heb je een poster.
  • Je kunt je spreekbeurtbeginnen met een kennistest. Je stelt een aantal vragen en laat de kinderen hun vinger opsteken als ze denken dat het klopt. Kijk bijvoorbeeld pdf hier voor een lijst met vragen (en antwoorden).
  • Het is heel leuk om de geluiden van vleermuizen te laten horen, nadat je iets hebt verteld over echolocatie. De geluiden kun je folder hier  vinden, en op een mp3-speler, usb-stick of cd zetten. Vleermuizen met zeer verschillende geluiden zijn bijvoorbeeld de watervleermuis, de laatvlieger en de hoefijzerneus.
  • Meer informatie over vleermuizen kun je van deze site halen. Als je dan nog iets wilt weten, stuur dan een mail naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..
  • Wil je folders en posters aanvragen, stuur dan een e-mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..


 

Hier is een voorbeeld van een spreekbeurt, door Jerome Frijns (spreekbeurten.info)
 

Zoogdieren

Vleermuizen kunnen vliegen net als vogels, maar het zijn wel zoogdieren. Net als alle zoogdieren hebben ze een harige vacht. Ze leggen geen eieren, maar baren hun kinderen. Het vrouwtje heeft melkklieren om de jongen te zogen. Ook hebben ze eerst melktanden en krijgen pas later hun echte gebit. Het zijn dus zoogdieren en dat is dan ook het enige dat ze gemeen hebben met muizen.  

De vleermuis is dus een zoogdier; het is het enige zoogdier dat kan vliegen. Ze kunnen vliegen met behulp van vliezen tussen de vingers. Het geheel vormen de vleugels. De vleugel is een elastisch vel met spieren en bloedvaten.  

De nek van een vleermuis is heel flexibel. Als de vleermuis hangt kan hij zijn kop zo draaien dat hij je kan aankijken.
     

 

Goede vliegers

Vleermuizen kunnen niet zo goed vliegen als vogels. Ze hebben ook andere vleugels. De vleugels van de vleermuis bestaan uit een dubbele laag vlieshuid met talrijke bloedvaten en zenuwen. De vleugels worden ondersteund door de vingers en de poten. De botten van de vingers zijn lang en lijken op de baleinen van een paraplu.  


Het vlies is kaal en is in drie stukken verdeeld:
 

  • Voorarmvlieghuid
  • Armvlieghuid
  • Staartvlies (niet bij alle soorten).  


Sommige soorten vleermuizen hebben korte brede vleugels en vliegen niet erg snel, maar kunnen wel heel goed draaien in de lucht. Andere soorten hebben grote brede vleugels en kunnen snel vliegen maar niet zo goed draaien.

Als vleermuizen niet vliegen dan hangen ze aan hun achterpoten met opgevouwen vleugels. Zo slapen ze. De poten van een vleermuis zijn uitgerust met een blokkeersysteem. De poten gaan automatisch op slot zodat ze niet kunnen vallen. De duim gebruikt de vleermuis om te klimmen.  

Men denkt dat een vleermuis ondersteboven hangt zodat hij makkelijk weg kan vliegen. Een vleermuis kan namelijk niet zo goed lopen, dus opstijgen zou dan een probleem kunnen zijn. Op deze manier hoeft hij zich alleen maar te laten vallen en z’n vleugels open te slaan om te kunnen vliegen.

Superoren

Vleermuizen zijn nachtdieren. De meeste zien niet erg goed, maar kunnen wel heel erg goed horen.

Als vleermuizen vliegen stoten ze ultrasone geluiden uit, die geluiden kaatsen tegen voorwerpen aan. De echo die terugkomt wordt opgevangen door de vleermuis. Daaraan kan hij precies horen waar de voorwerpen zijn, hoe groot ze zijn en wat het precies is. Dit heet echolocatie. Het voorwerp kan een huis of een persoon zijn maar ook een smakelijk mugje. Hij hoort dit pas op een paar meter afstand en moet dus snel reageren.

   

Aanklikken voor een weergave
 

Een vleermuisjaar



Lente

De winterslaap is voorbij en op warme dagen in februari – maart kun je al vleermuizen zien vliegen. Ze blijven wel nog in de buurt van hun winterverblijf. In april- mei gaan ze naar hun zomerverblijf.  

Zomer

Begin juni gaan de vrouwtjes samen naar een plek toe om kinderen te krijgen. Zo’n groep kan bestaan uit 20 tot honderden vrouwtjes vleermuizen. Ze krijgen meestal maar een kind en soms een tweeling. De mannetjes leven dan in kleine groepjes of alleen. Eind juni worden de jonge vleermuizen geboren en gaan alle vrouwtjes weer uit elkaar.  

Herfst

In augustus gaan de mannetjes op zoek naar een leuk vrouwtje. De paartijd is begonnen. Het vrouwtje bewaart de zaadjes van het mannetje in haar baarmoeder tot na de winterslaap. In de herfst bereiden de vleermuizen zich voor op de winterslaap. Ze eten dan heel veel om lekker rond en vet te worden. Aan het eind van de herfst zoeken ze hun winterplaats op.  

Winter

In de winter zijn er te weinig insecten om te eten daarom houden de vleermuizen een winterslaap. Deze duurt minstens 4 maanden. Soms worden ze wakker en vliegen dan wat. Voor de winterslaap zoeken ze een koude plek, waar het niet vriest. Tijdens de winterslaap daalt hun temperatuur van 37 graden tot de temperatuur in hun omgeving, dus zo’n 2-11 graden. Hun hartslag en ademhaling gaat dan heel langzaam. Vleermuizen in hun winterslaap bewegen niet meer en ze voelen koud aan, het lijkt wel of ze dood zijn.  

Een vleermuis jaarcyclus

 

Hoe wonen vleermuizen


Vleermuizen kunnen op verschillende op verschillende plekken wonen. Vleermuizen slapen overdag op vooral een rustige plek, zoals grotten, een verlaten huis, in een boom enz.

De meeste vleermuizen leven in groepen; sommige groepen zijn groot, andere klein. Je hebt ook soorten die alleen leven.
Bij sommige soorten leven de mannetjes en de vrouwtjes apart en komen ze alleen samen om te paren. Een kolonie van vleermuizen kan bestaan uit twintig maar ook uit miljoenen vleermuizen.

 


Soorten vleermuizen



Er zijn 925 soorten vleermuizen bekend. Je kunt ze verdelen in groothandvleugelige en kleinhandvleugelige vleermuizen.  

Groothandvleugelig

Kleinhandvleugelig

166soorten

759 soorten

Groot

Klein

Grote ogen

Kleine ogen

Klauw aan tweede vinger

Alleen klauw aan de duim

Vruchteneter

Meestal insecteneter

Komt alleen voor in de warme gebieden

Komt voor over de hele wereld

Minder goede echolocatie

Zeer goede echolocatie

Jongen hebben bij de geboorte de ogen open en hebben een vacht.

Jongen zijn bij de geboorte naakt en hebben de ogen dicht.

Meestal een vooruitstekende snuit (hond)

Vaak een extra huidplooi in het oor en hebben een vreemde neus (varken).


Enkele soorten vleermuizen die in Nederland voorkomen zijn:

Dwergvleermuis

Rosse vleermuis

Watervleermuis

Laatvlieger

Grootoorvleermuis

Baardvleermuis

En nog ongeveer tien andere soorten.

 

Vampier

Een vampier is geen eng monster, zoals velen denken. Een vampier is een kleine vleermuis van ongeveer 9 centimeter groot. Hij komt alleen voor in Zuid-Amerika. Hij maakt een klein sneetje in de huid van z’n prooi en likt dan een beetje bloed op. Het is dus niet Dracula of Batman.  

Beschermd

Alle vleermuizen in Nederland zijn beschermd. Vleermuizen hebben weinig vijanden. De grootste vijand van de vleermuis is de mens. Oude gebouwen worden gesloopt of opgeknapt; daardoor verdwijnen veel plaatsen waar vleermuizen kunnen slapen. Ook het kappen van bomen maakt het erg moeilijk voor vleermuizen.