Tweekleurige vleermuis

Vespertilio murinus

home | Vleermuizen in Nederland | Tweekleurige vleermuis

De tweekleurige vleermuis is een zeldzame verschijning in Nederland. Pas in 1977 werd in Nederland voor het eerst een tweekleurige vleermuis gevonden. Van 1984 tot 1998 zijn vrijwel ieder jaar één of enkele tweekleurige vleermuizen aangetroffen. Deze waarnemingen betroffen voornamelijk volwassen dieren die in het najaar en winter in de buurt van de kust werden gevonden. Bij al deze vondsten in Nederland leek het vooral te gaan om afgedwaalde exemplaren en werd de tweekleurige vleermuis nog niet echt als een in Nederland verblijvende vleermuis gezien.

Tweekleurige vleermuis. Let op de brede antitragus (huidflap tussen het oor en de mondhoeken) en de grijze punten in de rugvacht.

Dat veranderde toen in 1998 in de wijk Maarssenbroek in Utrecht een kraamkolonie tweekleurige vleermuizen werd gevonden. Deze kolonie is tot nu nog de enige bekende kraamkolonie van deze soort in Nederland. In 2002 werd er in de buurt van Groningen een kolonie gevonden met 24 uitvliegers, maar er kon niet worden vastgesteld of het een kraamkolonie betreft.
Daarnaast worden er de laatste jaren in het najaar en de winter in de gebieden langs de kust een langzaam groeiend aantal tweekleurige vleermuizen gevonden.

De tweekleurige vleermuis is met zijn spanwijdte van 27 tot 31 cm een middelgrote vleermuis. De kleurtekening van de tweekleurige vleermuis is in vergelijking met de andere Nederlandse vleermuizen erg opvallend. De vacht is op de rug donker- tot zwartbruin, met zilverkleurige haarpunten. De buik is licht beigewit tot wit en heeft een donkere ondervacht. Rond de schouders heeft de tweekleurige vleermuis vaak een donkere band. De snuit, oren en vleugels zijn zwartbruin.

Het jachtgedrag van de tweekleurige vleermuis lijkt op dat van de laatvlieger en de rosse vleermuis. Hij jaagt voornamelijk in rechtlijnige vlucht of in grote cirkels op vijf tot veertig meter hoogte.

In de zomer is de tweekleurige vleermuis een bewoner van kieren en spleten in rotsen in bosachtig berglandschap en steppegebieden. In vlakke gebieden verblijft deze soort echter ook in muurspleten en zolderruimten van hoge gebouwen.
Als winterslaapplaats worden grotten, kelders maar ook spleten in hoge gebouwen gebruikt.
In de herfst (paarseizoen) zijn tweekleurige vleermuizen in Zweden en Denemarken in grote aantallen in grote steden rond hoge gebouwen aanwezig. De mannetjes voeren dan in hun territorium baltsvluchten uit om vrouwtjes te lokken. Tot nu werd er maar één keer een baltsende tweekleurige vleermuis in Nederland aangetroffen. Lees hier meer over het baltsgedrag van de tweekleurige vleermuis.

De tweekleurige vleermuizen die in het najaar en winter sporadisch in vooral de steden in kustgebieden in Nederland worden gevonden zijn waarschijnlijk dieren die op doortrek zijn. Van tweekleurige vleermuizen is bekend dat zij over grote afstanden trekken.

Bronnen:
Lange, R., P. Twisk, A. van Winden & A. van Diepenbeek, 1994. Zoogdieren van West-Europa. KNNV, Utrecht.
Limpens, H,. K. Mostert & W. Bongers (red.), 1997. Atlas van de Nederlandse Vleermuizen : onderzoek naar verspreiding en ecologie. 2e druk. KNNV, Utrecht.
Schober, W., E. Grimberger, 2001 . Gids van de vleermuizen van Europa, Azoren en Canarische Eilanden : met specifieke informatie over de vleermuizen in Nederland en België. Tirion, Baarn.
Vliet, Floor van der, 2001. Waarnemingen tweekleurige vleermuis (Vespertilio murinus) in de herfst en winter van 2000-2001. - Nieuwsbrief Vleermuiswerkgroep Nederland : jrg. 13, nr. 1 ; p. 14-15

© Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming (VZZ), 2003 Niets van deze website mag worden vermenigvuldigd of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotocopie, plaatsing van teksten en/of afbeeldingen op andere websites of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteurs/makers. Over copyright.