Niet iedere vleermuis heeft hondsdolheid

Vleermuizen kunnen (net als de meeste andere zoogdieren) ziektes overbrengen. Vaak worden vleermuizen in één adem genoemd met hondsdolheid (rabiës). Het is echter een algemene misvatting dat de meeste vleermuizen deze ziekte hebben. In werkelijkheid is bij slechts enkele soorten vleermuizen een soort hondsdolheidsvirus gevonden. In Europa komt het klassieke hondsdolheidvirus dat vroeger onder bijvoorbeeld vossen voorkwam niet voor bij vleermuizen. Het virus dat wel bij een aantal soorten vleermuizen is aangetroffen wordt het European Bat Lyssa (EBL) Virus genoemd.
Van de 21 in Nederland voorkomende soorten vleermuizen is bij 2 soorten vastgesteld dat deze met hondsdolheid besmet kunnen zijn. Dit betreft de laatvlieger en de meervleermuis. Van de laatvlieger is de laatste jaren gemiddeld 15-20% van de voor onderzoek aangeboden laatvliegers positief op het EBL-virus getest. Het percentage besmette dieren van de totale populatie laatvliegers in Nederland is waarschijnlijk veel kleiner. Onder meervleermuizen komt het virus nauwelijks voor. Bij verreweg de meeste soorten vleermuizen in Nederland is rabiës niet aangetoond. Omdat de verschillende soorten vleermuizen lastig te herkennen zijn, is het toch belangrijk om altijd allert te zijn. Overigens is bij de meest voorkomende vleermuis in Nederland - de gewone dwergvleermuis - het virus nooit gevonden, ook niet buiten Nederland.

Wanneer vleermuizen hun verblijfplaats hebben in uw spouwmuur of onder uw dak levert dat geen enkel gevaar voor uw op. Ook voor de vleermuizen die u 's avonds boven de straat of uw tuin ziet vliegen hoeft u niet bang te zijn. Alleen als u een zieke, gewonde, verzwakte of dode vleermuis vindt moet u ervoor zorgen dat u geen risico loopt.

Zeer kleine kans, maar neem toch geen risico.

In Nederland heeft nog niemand, ook geen huisdieren, kwade gevolgen ondervonden van contact met een met hondsdolheid besmette vleermuis. En dat willen we zo houden. Daar hoeft u niet iets speciaals voor te doen. U kunt de ziekte namelijk alleen maar krijgen als u door een besmette vleermuis wordt gebeten of als u met een wondje op bijvoorbeeld uw handen met een vleermuis in aanraking komt.
Vleermuizen kunnen niet zo goed zien en "kijken" daarom via hun oren: ze luisteren naar de echo's van kreetjes die ze meestal met hun mond uitstoten en krijgen zo een beeld van de omgeving. Dat betekent dat ze - als ze rond willen kijken - hun bek ver open sperren en hoge piepgeluidjes maken. Hoewel zo'n geopende bek er best eng uit kan zien betekent het dus niet dat de vleermuis agressief is.
Een vleermuis zal zich zoals ieder ander wild dier natuurlijk wel verdedigen als u hem probeert op te pakken. Zolang u dus niet probeert een vleermuis te vangen of hem met blote handen vast te pakken, is er niets aan de hand.

Wat te doen als u een vleermuis vindt?

Als u een vleermuis vindt zijn de volgende zaken van belang:

• Vermijd direct contact met de vleermuis: raak ze niet blote handen aan en laat u zeker niet bijten!
• Als de vleermuis op een ongewenste plaats ligt of hangt dan kunt u hem op de volgende manier verwijderen:
  1. plaats een potje, blik of doosje over de vleermuis
  2. schuif een kartonnetje achter / onder het potje, blikje of doosje.
• Waarschuw een opvangcentrum of uw gemeente of een vleermuisdeskundige bij u in de buurt.

Meer informatie over wat u moet doen als u een vleermuis hebt gevonden is te lezen op de pagina "Vleermuis gevonden : wat moet u doen?"

Wat te doen als u toch door een vleermuis gebeten wordt?

Als u toch door een vleermuis gebeten wordt zijn de volgende zaken van belang:

• neem zo snel mogelijk contact op met uw huisarts. Liefst binnen 72 uur. Vertel duidelijk dat u door een vleermuis bent gebeten. De huisarts zorgt er dan voor dat u een post-expositievaccinatie krijgt.
• zoals bij alle beetwonden van (wilde) dieren moet u de beetwond goed wassen met water en zeep en desinfecteer vervolgens met 70% alcohol of jodiumtinctuur.
• stel de vleermuis veilig (indien mogelijk) door deze in een doosje / potje te doen of door er een potje overheen te zetten. Zorg er voor dat de vleermuis niet kan ontsnappen. Maak de vleermuis niet dood! Het blijven beschermde dieren en het doden van de vleermuis kan ook het onderzoeken of de vleermuis besmet is moeilijk maken.
  Neem vervolgens zo snel mogelijk contact op met een opvangcentrum of vleermuisdeskundige. Deze zorgt ervoor dat de vleermuis wordt onderzocht of deze met hondsdolheid besmet is. Wanneer de vleermuis niet besmet blijkt te zijn kunnen verdere postvaccinaties achterwege blijven. Als de vleermuis die heeft gebeten niet voor onderzoek beschikbaar is, zal vrijwel altijd tot postvaccinatie worden overgegaan.

Home (met menu !) | nieuws | sitemap | index A-Z | zoeken | feedback | over de website
over vleermuizen | vleermuizen in Nederland | vleermuizen in huis | vleermuis gevonden? |
bescherming | onderzoek en monitoring | landelijke telavond | werkgroepen |
agenda | literatuur | links

© Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming (VZZ), 2003 Niets van deze website mag worden vermenigvuldigd of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotocopie, plaatsing van teksten en/of afbeeldingen op andere websites of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteurs/makers. Over copyright.